#26 Hoe om te gaan met onzekerheid?

Podcast Het Mentor Café

Episode 26 Hoe om te gaan met onzekerheid?

In deze aflevering van Het Mentor Café vallen we graag met de deur in huis:
We zijn benieuwd naar jouw onzekerheidsfactor.

De mate en de soort van onzekerheid waarmee jij momenteel te maken hebt. Dat is de onzekerheidsfactor.  Alle ondernemers en ondernemende werknemers ervaren op dit moment op een bepaalde manier onzekerheid. Ik besef dat dit nogal een claim is, maar ik hou ‘m er toch in. 

Want er zijn nogal wat onzekerheden. 

Onzekerheden zijn er altijd…zowel voor ondernemers als voor ondernemende werknemers.
En voor wie daar niet heel goed mee om kan gaan, is het momenteel geen hosanna. 
En in deze podcast wil ik daar over praten. Met Hans Ruinemans, boardroom monk. 

Hoe gaan we om met de onzekerheid?

Transcript

Podcast Het Mentor Café

Episode 26 Onzekerheid

W = Wilma
H = Hans

Transcript

Wilma: Hoi luisteraar. In deze aflevering van Het Mentor Café val ik graag met de deur in huis: Ik ben namelijk benieuwd naar jouw onzekerheidsfactor…
De mate en de soort van onzekerheid waarmee jij momenteel te maken hebt.
Dat is de onzekerheidsfactor. 

Alle ondernemers en ondernemende werknemers ervaren op dit moment op een bepaalde manier onzekerheid. Ik besef dat dit nogal een claim is, maar ik hou ‘m er toch in. 

Want er zijn nogal wat onzekerheden. 

Oekraïne…gasprijzen…inflatie…energietransitie…
Het C-woord…

Onzekerheden zijn er altijd…zowel voor ondernemers als voor ondernemende werknemers. En voor wie daar niet heel goed mee om kan gaan, is het momenteel geen hosanna. En in deze podcast wil ik daar over praten. Met Hans Ruinemans, boardroom monk. 

Het is februari en het stormt. In onze 26e podcast stel ik aan Hans Ruinemans de volgende vraag: Hoe onzeker moeten we ons voelen op dit moment? En: hoe gaan we om met de onzekerheid…

Hans: Ja, Wilma… hoe onzeker moeten we ons voelen… en wat doen we met die onzekerheid…

Nou, voordat ik daar een antwoord op probeer te geven, moet ik een onderscheid maken tussen interne en externe onzekerheid. 

W: Interne en externe onzekerheid…

H: Ja, interne onzekerheid, dat is natuurlijk de onzekerheid die een mens in meer of mindere mate bezit als onderdeel van de persoonlijkheid. 

W: …en de externe onzekerheid wordt veroorzaakt door de omstandigheden…

H: De omstandigheden van het moment, inderdaad.

Dat zijn 2 heel verschillende sensaties…het woord emotie vermijd ik maar liever.

Sensaties dus. 

Ze zijn dus heel verschillend. Sterker: volgens mij zijn ze feitelijk niet eens gelieerd aan elkaar. 

W: maar ze beïnvloeden elkaar wel…

H: Ze beïnvloeden elkaar wel, en dat zou niet zo moeten zijn. Hoewel ik ook besef dat zoiets makkelijker gezegd dan gedaan is.

Laat ik beginnen met het bespreken van externe onzekerheid…

W: De onzekerheid van de omstandigheden…

H: Ja, je noemde er net al een paar op. Energietransitie, rente, inflatie…

W: …het C-woord zullen we maar vermijden…

H: Tja, laatst had iemand het een bestuursvergadering over het P=woord, het duurde een paar seconden voordat bij mij het pandemie-kwartje viel.

Externe onzekerheden zijn er altijd, en ook altijd geweest. De economie beweegt zich in patronen die relatief voorspelbaar zijn. 

De laatste jaren - laten we zeggen, vanaf 2013 tot 2019 - waren economisch 

en ook politiek gezien relatief rustig. 

Maar… de tijd waarin we nu zitten is anders. Bedrijven en organisaties lopen momenteel meer geopolitieke risico’s. 

Deze risico’s kun je niet vermijden. Het overkomt je. Het overkomt ons allemaal.

Wat je wel kunt doen, is de gevolgen hiervan op je bedrijf of organisatie beperken. 

W: …Dat klinkt geruststellend…

H: Nou, dat is te kort door de bocht. Geruststelling is niet mijn doel. 

Om de gevolgen van de geopolitieke risico’s te beperken moet je proactief handelen. 

Nou, ondernemers doen dat doorgaans vanzelf. Hoewel, de één wat meer dan de ander.

Ondernemende werknemers hebben over het algemeen minder zicht op de effecten van de geopolitieke ontwikkelingen van dit moment. 

W: Dat komt door de plek die zij hebben in de organisatie…

H: Inderdaad. Maar ze zouden het kunnen zien. Werknemers die er vervolgens proactief naar handelen, die onderscheiden zich van hun collega’s. Maar dat is niets nieuws. 

Om de boel even samen te vatten: de gevolgen van de geopolitieke risico’s kunnen beperkt worden door proactief te handelen. Sterker: door te anticiperen kun je profiteren. Mooier kan ik het niet maken. 

W: Geopolitiek lijkt een abstract gegeven. En: het lijkt iets dat vooral de grootste bedrijven iets aangaat. Maar dat ga jij natuurlijk tegenspreken. 

H: Ik zal dat zeker tegenspreken. Geopolitiek ligt bij jou in je brievenbus. 

Kijk naar China. Heel lang kon het ons niet veel schelen wat daar gebeurde. 

Nou, ik hoef je niet uit te leggen dat China bij jou aan keukentafel zit. 

Nu hoef je ook weer niet bang te zijn voor de Chinezen. Alleen: je moet het wel weten…

W: Wat moet ik precies weten…?

H: Die expansiedrift van China is enorm. Dat is een gegeven. Wij kunnen ons daar niet tegen verzetten. Je mag er van alles van vinden, maar dat verandert de boel niet.

China investeert volop in Europa. Ook in Afrika, trouwens. De Chinese overheid heeft miljarden gepompt in Griekse en Italiaanse havens, met als doel de neergang van Rotterdam als belangrijkste havenstad. Daar komen ze ook openlijk voor uit en dat mag. 

W: Maar ook in de Rotterdamse haven wordt geïnvesteerd door Chinese bedrijven. 

H: Ja, en dat zijn vaak ook deels staatsbedrijven. Het uiteindelijke doel lijkt te zijn: volledige controle over de mondiale logistieke keten. Nogmaals: wees daar niet bang voor. Maar begrijp dat het zo is. 

Ik wil er nog een ding over zeggen, als dat kan…

W: Prima…

H: Europeanen zijn behoudend. Wij kijken bijvoorbeeld graag terug. Wij koesteren oude waarden. Gebouwen. Natuur. Dat is helemaal prima. 

Àls wij al vooruitkijken, dan vinden wij 2035 al heel gewaagd.

W: Inderdaad…

H: De Chinezen kijken alleen maar vooruit. En daarbij kijken ze ver de toekomst in. 

Zij handelen nu al voor de komende generaties. 

W: Niet op het gebied van ecologische bescherming…

H: Nee, ik zeg ook niet dat we een voorbeeld moeten nemen aan China…ik ben geen fan van Xi Jinping. Ik geef aan wat de verschillen zijn tussen Europa en China. 

We moeten het begrijpen. 

Maar laten we ons niet te veel focussen op één onderwerp. Er is meer aan de hand dan alleen de expansiedrift van China. 

De verwevenheid van bedrijven en organisaties enerzijds en de politiek anderzijds werkt best goed, zolang er gemeenschappelijke belangen zijn. 

Die gemeenschappelijkheid staat in deze periode onder druk. Dat weten we.

Jij als ondernemer – of ondernemende werknemer – kan op zoek gaan naar gemeenschappelijke belangen én daar vervolgens naar handelen. 

En dat raad ik dan ook iedereen aan. 

W: Het heeft zin om je te verdiepen in geopolitieke ontwikkelingen. 

H: Zeker. Laat ik het eenvoudig houden. Stel: er is een sportschoolhouder in de buurt van de Amsterdamse Zuidas. Toevallig ken ik iemand met een grote sportschool in die contreien. Ik maak een korte schets van de geopolitieke ontwikkelingen van deze ondernemer. Allereerst: de rente lijkt langzaamaan te gaan stijgen. Dat kan gevolgen hebben voor zijn cashflow. Om niet te zeggen: dat heeft gevolgen…

Ik zou hem aanraden om een deel van zijn leningen zo snel mogelijk af te lossen. Dat is één.

Het tweede dat ik hem zou aanraden is om de internationale-sociale ontwikkelingen op de Zuidas in kaart te brengen. Ik draai er niet omheen: zijn bedrijfsvoering moet aangepast worden aan de herkomst van de expats of de arbeidsmigranten. Ik kan nog wel even doorgaan, als je dat wilt…

W: Waarom niet…

H: Investeren zou ik – als ik hem was – nu doen. Niet volgend jaar. De inventaris van de sportschool - de machines - hoeft niet per se van Europese makelij te zijn. Beweeg mee.

W: Je moet leren kijken naar de ontwikkelingen die verder gaan dan onze landsgrenzen. 

H: Ik zou willen zeggen: je moet leren kijken naar dat wat zich afspeelt buiten de randstad. Waarom zou je als investeerder niet zo langzamerhand investeren in Zeeland, bijvoorbeeld. 

W: Deze podcast gaat over de onzekerheidsfactor waar ondernemers - en ondernemende werknemers – mee te maken hebben….

H: Ja, en ik begon met externe onzekerheid…

W: En we zitten nu bij de geopolitieke onrust…

H: Ja. Het komt erop neer dat onzekerheid leidt tot een korte-termijnfocus. 

En te veel korte-termijnfocus is gewoon niet goed. 

Lange-termijnplanning voelt natuurlijk ongemakkelijk aan. 

Dat wat ongemakkelijk aanvoelt, daar moet je zijn. 

Korte-termijnfocus is prima. Maar alleen als je de lange-termijnplanning niet uit het oog verliest. Ik zou zeggen 20-80. 

W: Lange-termijnplanning geeft misschien ook rust.

H: Ook dat, ja. 

W: Hoe zit dat met interne onzekerheid…

H: Ja, ik zei al in de inleiding dat interne onzekerheid - dus: de karakterologische eigenaardigheid om jezelf te downplayen - in mijn opinie totaal iets anders is.

W: Ik heb daar wel last van, hoor.

H: In veel gevallen – en misschien is dat bij jou ook wel zo - komt dat omdat we allemaal nog een traditioneel beeld hebben van wat een bedrijf moet zijn. Als jij daar dan 

jouw bedrijf tegen afzet, dan zou je het beeld kunnen hebben van klein duimpje naast Goliath.

W: …ik weet waar je naartoe wilt…dat is achterhaald…

H: Ja klopt, datzelfde geldt voor 70 uur per week moeten werken om mee te tellen. 

Of om een secretaresse te moeten hebben…

W: Er zijn bedrijven en organisaties waar dat inderdaad een voorwaarde is voor hun succes. 

H: Dat klopt. Ik ken heel veel bedrijven - en sectoren - waar een 'big business-imago' een belangrijk element is. 

Maar voor heel erg veel andere bedrijven is dat totaal niet nodig. 

Ik heb zelfs het gevoel de klantverwachtingen niet synchroon lopen met de strategische aanpak van de traditionelere bedrijven.

W: Verjonging is niet tegen te houden. En klein is soms beter. 

H: Precies. Klein is soms beter, wendbaarder,

https://youtu.be/oLmYZSu3NCc Gnash - Dear Insecurity 

W: Helpt dit om de onzekerheidsfactor te verlagen?

H: Ik wil maar zeggen: niemand is te klein. Val niet ten prooi aan te verleiding om je 

dienstverlening te laag in de markt te zetten.

W: Wil je daar iets meer over zeggen Hans.

Soms zijn de moeilijkste barrières om te overwinnen de barrières in je eigen geest. 

Maar een grote organisatie kan niet bieden wat jij als ondernemer te bieden hebt. 

W: Weg met het klein-duimpje-reflex…

H: Goed dat je dit zegt, Wilma.

Want: hoewel ik het had over mentale barrières: Interne onzekerheid is helemaal niet erg. 

Een mentee van mij vertelde mij dat haar grootste zakelijke uitdaging niet haar concurrentie is. Maar haar eigen onzekerheid. 

Maar het overwinnen van die onzekerheid is niet haar doel. 

De onzekerheid is de brandstof waarop zij draait. 

W: Mooi

H: Ja. Mooi hè.

Zij heeft die onzekerheid aanvaard. Elke dag opnieuw wordt zij door haar onzekerheid gepusht om het beste uit zichzelf te halen.

Maar hoewel niet iedereen het doet zoals zij, heeft elk mens onzekerheden. 

Ik heb in mijn leven honderden CEO’s, bestuurders en managers begeleid. 

Zelfs de grootsten van hen, de sterksten, voelen zich van tijd tot tijd onzeker. 

Maar de succesvolsten onder hen hebben de onzekerheidsfactor ingezet als brandstof. 

Daarom benadruk ik nog maar eens: onzekerheid hoeft niet bestreden te worden.

Zie het als je strijdmakker, dan helpt het je om je doel te bereiken. 

W: Ik vind het zelf moeilijk te ‘geloven’ dat ook de mannen en vrouwen in topposities last hebben van onzekerheden.

H: Toch is dat zo. Op elk niveau komen mannen en vrouwen hun beperkingen tegen.

Mislukkingen in het verleden, traumata, en verlies en zelfs onveilige of ongeorganiseerde  kinderjaren... alles laat altijd sporen na. 

Ik heb mentees gehad die nog een behoorlijke tijd last hadden van een faillissement of een burn-out. Of een ontslag. Dat hakt er enorm in.

Het belangrijkste is om te begrijpen dat de onzekerheid geen moreel falen is, maar eerder een wegwijzer die de plaats van oude pijn aangeeft.

https://youtu.be/Ck3sTkdtm0I Bradley Cooper - Lady Gaga  Shallow

W: Je onzekerheid herinnert je aan oude pijn…

H: Ja, en voor die pijn moet je niet bang zijn. Je moet ermee omgaan. 

Dwars erdoorheen is een mogelijkheid. 

Volledige aanvaarding is ook een mogelijkheid….

Er zijn altijd zoveel uitdagingen.

En aanvaarding is natuurlijk niet hetzelfde als ‘eraan toegeven’. 

Wat je ook kunt doen is, zoals die vrouwelijke client die ik begeleidde: je onzekerheden omzetten in een persoonlijke drive.

Maar hoe dan ook: onzekerheden horen erbij.

Zowel externe als interne.

En iedereen is ermee bekend.

Dat kun je van mij aannemen.

W: Samengevat…

H: De externe onzekerheden kun je verminderen door te focussen op de langetermijnstrategie.

De interne moet je soms gewoon laten bestaan. Geef het de ruimte. Dat is helemaal prima.

W: Mooie woorden om mee af te sluiten, Hans. Dank je wel daarvoor.

Jou bedank ik ook, luisteraar. Goed dat je er weer bij was. We ontmoeten je graag bij de volgende aflevering van Het Mentor Café. Abonneren op de podcast van Het Mentor Café vinden wij trouwens helemaal te gek. 

Tot de volgende keer, tot de volgende podcast.

[Einde]